شهرِضا یکی از شهرهای استان اصفهان ایران است. این شهر در ۷۰ کیلومتری جنوب غربی اصفهان واقع شدهاست. آب و هوای آن نسبتاً گرم و خشک است. آب آشامیدنی آن از چاه تأمین میشود اما به تازگی آب آشامیدنی آن از سمیرم به شهر منتقل میشود.
شاهینشَهر از شهرهای استان اصفهان است. این شهر در شهرستان شاهینشهر و میمه قرار دارد. این شهر قبل از کاربری مسکونی به مزرعه امیرآباد شهرت داشته ودارای کاربری کشاورزی بوده و یکی از مزارع تحت مالکیت آقا محمد خان برومند، از خوانین منطقه تاریخی گز بُرخوار بودهاست. این شهر را می توان اولین شهر جدید و از پیش طراحی شده در ایران نامید که در ۲۶ کیلومتری شمال شهر اصفهان و میان آزادراه معلم و بزرگراه آزادگان و حد فاصل منطقه بختیاردشت و امیرآباد که از دو جهت جاده اصفهان را به تهران متصل میکند، واقع شدهاست. به علت اینکه نقشه آن به صورت یک شاهین بود، شاهین شهر نامیده شد.
نَجَفآباد(
تلفظ راهنما·اطلاعات) یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران
است. این شهر با پهنهای درحدود۸۶/۲۷۷۹ کیلومتر مربع چهارمین شهرستان
پرجمعیت استان اصفهان و در مرکز این استان واقع شده است. نجف آباد دارای دو
بخش مرکزی و مهردشت و۶شهر نجف آباد، گلدشت، جوزدان، علویجه، دهق و کهریزسنگ میباشد. نجف آباد در ۲۷ کیلو متری غرب اصفهان در دشت وسیعی با شیب نسبتا ملایم که از غرب به شرق کاهش مییابد و اطراف آن را کوهایی باارتفاع متوسط احاطه کردهاست. قرار دارد.
خمینیشهر یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است. این شهر در پیش از انقلاب ۱۳۵۷ همایون شهر و پیش تر از آن سِدِه (سه ده یا یا سه دژ) و ماربین نامیده میشد. این شهر در بخش مرکزی شهرستان خمینیشهر قرار دارد. جمعیت آن طبق سرشماری سال ۱۳۹۰ مرکز آمار ایران برابر با ۲۴۴،۶۹۶ بوده و پس از تهران، متراکمترین شهر ایران است.
کاشان شهری تاریخی است که مرکز شهرستان و فرمانداری ویژه کاشان است که بخشی از استان اصفهان به حساب میآید، این شهر در مرکز ایران در ۲۲۰ کیلومتری جنوب پایتخت و ۲۰۰ کیلومتری مرکز استان واقع است
اِصفَهان تلفظ راهنما·اطلاعات شهری باستانی-گردشگری در مرکز ایران است. این شهر مرکز استان اصفهان و نیز مرکز شهرستان اصفهان است. اصفهان به لحاظ جمعیت پس از تهران و مشهد سومین شهر بزرگ و توسعهیافتهٔ ایران و یکصد و هفتاد و یکمین شهر پرجمعیت دنیاست.[۷][۸]این شهر در میان سالهای ۱۰۵۰ تا ۱۷۲۲ میلادی به ویژه در قرن شانزدهم میلادی در میان حکومت صفویان هنگامی که برای دومین بار (پس از دوران سلجوقیان) پایتخت ایران شد، رونق فراوانی گرفت.
شهرستان سلسله یکی از شهرستانهای استان لرستان است که مرکز آن شهر الشتر میباشد. این شهرستان از شمال به شهرستان دلفان، از جنوب به شهرستان خرمآباد و از شرق به شهرستان بروجرد محدود است.
پُلدختر شهری است در جنوب استان لرستان و در سر راه خرمآباد به اندیمشک است این شهر مرکز شهرستان پلدختر است و از شمال و خاور به شهرستان خرمآباد، از شمال و شمال باختری به شهرستان کوهدشت، از جنوب به استان خوزستان و ایلام محدود میباشد. راه اصلی خرمآباد - اندیمشک از شهرستان پل دختر میگذرد. از این شهرستان به سوی شمال تا خرمآباد حدود ۱۱۰ کیلومتر و به سوی جنوب خاوری تا اندیمشک حدود ۱۰۲ کیلومتر فاصلهاست. شهر پلدختر به عنوان مركز اين شهرستان در
شهرستان دورود شهرستانی است در شرق استان لرستان و مرکز آن شهر دورود است. مساحت شهرستان دورود ۱۳۲۶ کیلومتر مربع است که ۷/۴٪ خاک لرستان را شامل میشود. این شهرستان از شمال به شهرستان بروجرد و شهرستان سربند، از شرق به شهرستان ازنا، از جنوب به شهرستان الیگودرز و از غرب به شهرستان خرمآباد محدود است. آب و هوای معتدل کوهستانی دارد ومتوسط بارش سالانه آن ۶۷۰ میلی متر است. شهر دورود بر خلاف دیگر شهرستانهای استان لرستان از قدمت تاریخی بسیار کمی برخوردار است. قدمت تاریخی
نورآباد شهری است در شمال غرب استان لرستان. این شهر مرکز شهرستان دلفان است و آب و هوایی سرد و کوهستانی و طبیعتی زیبا برای گردشگری دارد. این شهر یکی از پنج شهر با ارتفاع بیش از ۲۰۰۰ متر از سطح دریا در ایران است که درسال ۶۴ به همت نماینده وقت از بخش داری به فرمانداری تغییر وضعیت داد همچنین نام قدیمی این شهر (دُم آیزه)بودهاست[۲].از مناطق دیدنی و زیارتی آن میتوان به محراب کوه و آرامگاه امامزاده ابراهیم(ملقب به بابابزرگ) و امامزاده پیرمحمد اشاره کرد.
اَلیگودَرز مرکز شهرستان الیگودرز در شرق استان لرستان است. شهر الیگودرز در ناحیهٔ کوهستانی و با آب و هوایی سرد در شرق لرستان واقع شده و دیرینگی آن به بیش از ۷۰۰ سال پیش میرسد. مردم این شهر به لری بختیاری صحبت کرده و این شهر سکونتگاه مردم بختیاری به شمار میآید.[۷] الیگودرز در گذشته از چهار محلهٔ ورزندان، مجیان، ده تیرانی و ده محمدرضا تشکیل شده بود هرچند که توسعه اخیر شهر این مرز بندی را نامحسوس کرده است.[۸][۹] این شهر از سال ۱۳۳۹ دارای نماینده در مجلس شورای ملی میباشد.[۱۰]
اَزنا یکی از شهرهای استان لرستان واقع در خاور این استان است. این شهر مرکز شهرستان ازنا است و بین شهرهای الیگودرز، دورود، اراک، خمین و شازند قرار گرفتهاست. ازنا درگذشته بخشی از استان مرکزی بود و در دومین تقسیمات کشوری در ۱۶ آبان سال ۱۳۱۶ در حوزه لرستان قرار گرفت. این شهردر سال ۱۳۱۷ به دهستان و در سال ۱۳۳۰ به شهر ارتقاء پیدا کرد و دارای شهرداری شد. در سال ۱۳۴۰ ازنا به عنوان مرکز بخش جاپلق در حوزه شهرستان الیگودرز ارتقاء پیدا نمود. درسال ۱۳۷۳ با تأسیس فرمانداری توسط علی محمد بشارتی وزیر کشور، این بخش به شهرستان تبدیل شد و شهر ازنا مرکز آن شد. ازنا از نظر صنعتی و اقتصادی و گردشگری اهمیت دارد.
کوهدَشت شهری است در غرب استان لرستان. این شهر مرکز شهرستان کوهدشت است. شهر کوهدشت طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیتی بالغ بر ۸۵٬۵۱۹ داشته است که چهارمین شهر پرجمعیت استان به حساب می آید. کوهدشت در فاصله 85کیلومتری جنوب غرب خرمآباد واقع شده است. دارای آب و هوای معتدل کوهستانی با تابستانهای گرم است.
بُروجـِرد از شهرهای قدیمی در غرب ایران است. این شهر مرکز شهرستان بروجرد است و در شمال دشت حاصلخیز سیلاخور در استان لرستان قرار گرفتهاست. قلل مرتفع گرّین از مجموعه رشته کوههای زاگرس مانند نواری شمال غربی تا جنوب شرقی آن را در بر گرفتهاند و سرابهای دائمی متعددی که از دامنه این کوهها جاری است در اقتصاد منطقه و توسعه شهر بروجرد نقش اساسی داشتهاند.
خُرَمآباد تلفظ راهنما·اطلاعات بزرگترین شهر لرنشین، بیست و دومین شهر پرجمعیت ایران و مرکز استان لرستان است. جمعیت خرمآباد طبق سرشماری سال ۱۳۹۰ مرکز آمار ایران ۳۴۸،۲۱۶ نفر بوده است. خرمآباد را در زبان لری خُورمُووه (Xormuve) تلفظ میکنند. شهر در ارتفاع ۱۱۴۷،۸ متری از سطح دریا و در میان درههای زاگرس قرار دارد. فاصله خرمآباد تا تهران ۴۹۰ کیلومتر است و به دلیل قرار گرفتن در مسیر تهران - جنوب دارای اهمیت ارتباطی و راهبردی است. آزادراه شماره پنج ایران از این شهر عبور میکند.
استان لرستان یکی از استانهای غربی ایران است. این استان ۲۸٫۲۹۴ کیلومتر مربع مساحت و بیش از یک میلیون و هفتصد و پنجاه و چهار هزار نفر جمعیت دارد[۲]. این استان سیزدهمین استان ایران از نظر جمعیت میباشد و یکی از استانهای پرجمعیت ایران به شمار میرود.خرمآباد مرکز استان است. طبق آمار سال ۱۳۸۵، خرمآباد بیستمین شهر بزرگ کشور است. لرستان سرزمینی کوهستانی است و غیر از چند دشت محدود، سراسر آن را کوههای زاگرس پوشاندهاست. اشترانکوه با ۴۱۵۰ متر ارتفاع بلندترین نقطه استان واقع در شهرستان ازنا و پست ترین نقطه آن در جنوبی ترین ناحیه استان واقع شده و حدود ۵۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.[
اسدآباد یکی از شهرهای استان همدان و مرکز شهرستان اسدآباد در مجاورت استان کرمانشاه قرار دارد. بجز محلات و شهرکهای جدید بافت اصلی شهر شامل چند محله است: محله میدان، در گاراژ، قلعهٔ بالا، سیدان، سر ویر، محمود بیگی و سیامکی جزء این محلههاست. هنوز آثار خانههای قدیمی و کوچه باغها در بعضی از آنها باقی و پیداست.
قَهاوَند مرکز بخش شرا شهرستان همدان است. جمعیت شهر قهاوند ۷۳۵۶ نفر در سال ۱۳۹۰ است. (سرشماری ۱۳۷۵ خ.).[۲] از روستاهای بزرگ بخش قهاوند میتوان به روستای کوزره اشاره کرد. قهاوند یکی از قدیمیترین روستاهای استان همدان است که قدمت آن به گفته بزرگان آن به چند سال قبل از ظهور اسلام میرسد و ساکنان قدیمی و پر جمعیت در این روستا به طایفه های قهاوندی،محسنلواز قدیمیترین ساکنان این روستا هستند اشاره نمود.
رزن مرکز شهرستان رزن در استان همدان و بزرگترین شهر این شهرستان میباشد که در مسیر جاده اصلی همدان به تهران قرار گرفته. علاوه بر شهر رزن دو شهر قروه درجزین و دمق و ۳ بخش: مرکزی، سردرود و قروه در جزین در مجموعهٔ شهرستان رزن قرار دارند. شهر رزن تقریبآ در مرکز شهرستان قرار دارد که از ناحیه شمال و شمال غربی به استان قزوین از جنوب به شهرستان همدان از مشرق به استان مرکزی و از مغرب به شهرستان کبودرآهنگ محدود میباشد. در شمال شرقی این شهرستان رشته کوه خرقان قرار گرفته که بلندترین نقطه آن در محدوده شهرستان رزن دارای ارتفاع ۲۷۹۹ متر از سطح دریاست. به لحاظ اینکه رزن در شمالی ترین نقطه استان واقع شده است، هوای آن نسبتا سردتر از سایر نقاط استان است و در تابستانها از آب و هوای معتدلی برخوردار است.
کَبودْراهَنگ که به شکل کَبودَرآهَنگ و کبوترآهنگ هم نوشته و تلفظ میشود، شهری است در استان همدان ایران.
کبودرآهنگ مرکز بخش مرکزی، شهرستان کبودرآهنگ است. تاریخ بنای شهر کبودرآهنگ طبق قرائن و شواهد موجود به سدههای پیش از ظهور اسلام بر میگردد. کبودراهنگ مرکب از دو کلمه کبود و راهنگ است که در زبان محلی کورنگ تلفظ می شود. راهنگ در زبان همدان به آب راههای زیر زمینی و قنات گفته میشود [۲]. فرض محتمل دیگر این اصطلاح یعنی کبودراههنگ، احتمالاً راه شاهی یا محل عبور هنگ شاهی از اکباتان بطرف سارد بوده است.